O wolontariacie

      O wolontariacie w Polsce można mówić od początku lat dziewięćdziesiątych XX wieku, kiedy to w 1993 roku powstało pierwsze Centrum Wolontariatu w Warszawie. Stworzono wtedy definicję wolontariatu, która brzmi:

„wolontariat to bezpłatne, świadome i bezinteresowne działanie na rzecz innych, wykraczające poza związki rodzinno-koleżeńsko-przyjacielskie”.

Źródło: Centrum Wolontariatu w Warszawie

 

Wolontariat jest jedną z najprężniej rozwijających się form aktywności człowieka, którą uznaje się za szczególnie ważny i doniosły aspekt natury społecznej. Wolontariusze poruszeni troską o innych, angażują swój wolny czas, energię i umiejętności w bezinteresowne działanie na rzecz innych ludzi lub ważnych wartości np.: społeczności lokalnej, osób spoza rodziny, rozwoju środowiska naturalnego. Wynika to z ich dobrej woli i chęci bezpłatnego służenia pomocą.

W polskim prawodawstwie Ustawa z dnia 24 kwietnia 2003 roku o działalności pożytku publicznego i o wolontariacie (Dz.U. z 2003 r. Nr 96, poz. 873) rozszerza pojęcie wolontariatu i nazywa wolontariuszem osobę, która „ochotniczo i bez wynagrodzenia wykonuje świadczenia na zasadach określonych w ustawie”. Wolontariusz powinien posiadać kwalifikacje i spełniać wymagania odpowiednie do rodzaju i zakresu wykonywanych świadczeń, jeżeli obowiązek posiadania takich kwalifikacji i spełniania stosownych wymagań wynika z odrębnych przepisów (art. 43).

Każdy może zostać wolontariuszem, niezależnie od wieku, rasy, narodowości, przekonań religijnych, wyznawanych wartości, poglądów politycznych, statusu majątkowego, czy wykształcenia, ale nie każdy rodzaj wolontariatu jest odpowiedni dla każdego wolontariusza. Im większe rozeznanie ochotnika na wolontariusza na temat własnych oczekiwań i możliwości wolontariuszy, tym łatwiej znaleźć odpowiedni wolontariat. Przed podjęciem aktywności wolontaryjnej warto zastanowić się nad kilkoma istotnymi zagadnieniami.

  1. Czas i miejsce
  • Na jaki czas chcesz zostać wolontariuszem?
  • Ile godzin jesteś w stanie przeznaczyć tygodniowo na wolontariat?
  • Czy są dni, które preferujesz?
  • Czy grafik wolontariatu będzie stały, czy też ulegnie zmianom?
  • Czy jesteś w stanie angażować się w wolontariat w trakcie weekendów lub świąt?
  • Jakie są Twoje preferencje odnośnie miejsca organizacji?
  1. Mocne i słabe strony
  • W jakich sferach jesteś dobry?
  • Co potrafisz?
  • Jakie są Twoje słabe strony?
  • Czym nie chcesz się zajmować w trakcie wolontariatu?
  • Co sprawia Ci trudność?
  • Czy masz doświadczenie w pracy, w wolontariacie, w innych działaniach?
  1. Oczekiwania
  • Czym chciałbyś zajmować się w trakcie wolontariatu?
  • Z kim chcesz pracować?
  • Co chcesz osiągnąć poprzez wolontariat?
  • Czego chcesz się nauczyć?
  • Jakie doświadczenie chcesz zdobyć?
  1. Potrzeby
  • Czego potrzebujesz, żeby czuć się komfortowo w trakcie wolontariatu?
  • Jakiej opieki i pomocy ze strony organizacji oczekujesz?
  • Czy są rzeczy, na które może mieć wpływ Twój stan zdrowia lub kondycja fizyczna?

Próba odpowiedzi na powyższe pytania pomoże nie tylko wolontariuszom, ale i koordynatorom wolontariatu. Ułatwi obu stronom znalezienie odpowiedniego dla wolontariusza typu działań.

Wolontariusz w ramach podejmowanych przez siebie działań powinien:

  1. Mieć jasno określony zakres obowiązków.
  2. Ponosić odpowiedzialność za swoje działania.
  3. Pozostawać w stałym kontakcie z koordynatorem oraz wykonywać jego polecenia.
  4. Współuczestniczyć w tworzeniu programu, który umożliwi mu realizację własnych potrzeb i zainteresowań.
  5. Mieć zapewnione bezpieczeństwo związane z wykonywaniem powierzonych mu zadań.
  6. Przestrzegać kodeksu etycznego związanego z realizowaniem powierzonych mu zadań.
  7. Mieć satysfakcję z własnej aktywności.

Ustawa o działalności pożytku publicznego i o wolontariacie w sposób jednoznaczny definiuje, w jakich obszarach działalności można angażować ochotników. Określa rodzaje placówek i instytucji, które mogą w codziennej działalności korzystać z pomocy wolontariuszy oraz sposób, w jaki współpraca z nimi powinna być zorganizowana. Ustawa wskazuje instytucje, na rzecz których mogą działać ochotnicy (art. 42 pkt. 1):

  1. organizacje pozarządowe – nie tylko te, które uzyskają status pożytku publicznego,
  2. organizacje i jednostki działające na podstawie przepisów o stosunku Państwa do Kościoła katolickiego oraz do innych kościołów,
  3. organy administracji publicznej i ich jednostki organizacyjne, np. urzędy miast, ministerstwa, ośrodki pomocy społecznej, szkoły, przedszkola itp., z wyłączeniem prowadzonej przez te podmioty działalności gospodarczej. Jeśli urząd miasta ma wydzielony zakład budżetowy prowadzący działalność gospodarczą, np. w zakresie usług drukarskich lub bufetu dla pracowników, to w nim wolontariusze pracować nie mogą. Podobnie sytuacja wygląda w gospodarstwach pomocniczych urzędów centralnych. W uzasadnieniu do ustawy zapisano, że ograniczenie to jest konieczne ze względu na „równość prowadzenia działalności gospodarczej”.

Źródło: Internetowy System Aktów Prawnych

Wolontariat można podjąć w wielu miejscach: w szkole, świetlicy środowiskowej, domu opieki społecznej, ośrodku pomocy społecznej, hospicjum, szpitalu, czy schronisku dla zwierząt. Jest wielu potrzebujących, czekających na osoby o dobrym sercu, które ofiarują swój czas i pomoc. Ci, którzy chcą pomagać innym w ramach wolontariatu mają ku temu różne powody. Dla jednych jest to potrzeba serca, dla innych chęć niesienia pomocy, ulżenia innym w cierpieniu. Dla wielu pomaganie staje się celem życiowym, daje poczucie bycia potrzebnym, docenianym, ważnym.

Międzynarodowy Dzień Wolontariusza – to święto obchodzone corocznie 5 grudnia, ustanowione przez Zgromadzenie Ogólne ONZ rezolucją 40/212 z 17 grudnia 1985 roku. Celem obchodów jest docenienie pracy wolontariuszy na całym świecie za ich trud, czas, poświęcone umiejętności na rzecz rozwoju gospodarczego i społecznego. Działalność wolontariuszy obejmuje wspieranie inicjatyw pokojowych, niesienie pomocy humanitarnej i medycznej, monitorowanie przestrzegania praw człowieka oraz wspieranie organizacji pożytku publicznego. Jest to święto wszystkich tych, którzy bezinteresownie czynią dobro.

Źródło: WIKIPEDIA Wolna encyklopedia

 

RODZAJE WOLONTARIATU

Wolontariat nie mógłby skutecznie funkcjonować, gdyby nie zaangażowanie wolontariuszy – siły sprawczej przemian społecznych, budowania społeczności i więzi lokalnych. Najlepszą promocją wolontariatu są ludzie, którzy świadomie, dobrowolnie i bez wynagrodzenia niosą pomoc, angażują się w pracę na rzecz osób i instytucji, działających w różnych obszarach życia społecznego.

W zależności od własnych zainteresowań, umiejętności i chęci, wolontariusze mogą (pracować w kraju lub zagranicą), zajmować się organizacją czasu wolnego dzieci, osób starszych, samotnych, niepełnosprawnych, udzielaniem porad specjalistycznych, pozyskiwaniem funduszy czy pracami biurowymi, np. wpisywaniem danych do komputera.

W zależności od ilości czasu poświęcanego na pracę wolontaryjną przez ochotnika należy rozróżnić:

  • wolontariat stały (bezterminowy) – wolontariusz jest ściśle związany z jakąś organizacją i wykonuje na jej rzecz określone prace. Ochotnicy w sposób ciągły współpracują z daną organizacją, czy instytucją, wykonują pracę regularnie np. dwa razy w tygodniu, w ustalonych godzinach. Wolontariusze stali pracują w domach pomocy społecznej, hospicjach, świetlicach środowiskowych, itp. Pomiędzy wolontariuszem a organizacją/instytucją podpisywane jest najczęściej porozumienie o wykonywaniu świadczeń wolontaryjnych.
  • wolontariat akcyjny (krótkoterminowy) – wolontariusze pomagają przy jednorazowej albo cyklicznej akcji, odbywającej się raz na pół roku lub raz na kwartał. Takim wolontariatem są między innymi akcje Wielkiej Orkiestry Świątecznej Pomocy, zbiórki żywności czy pomoc ofiarom kataklizmów.

Ze względu na liczbę osób zaangażowanych w działanie wolontaryjne należy rozróżnić:

  • wolontariat indywidualny – jest to najczęściej praca na rzecz osób prywatnych w ich domach, u osób starszych, niepełnosprawnych. Wolontariusz zazwyczaj nie jest związany
    z jakąkolwiek instytucją (przed którą jest odpowiedzialny za wykonanie zadania), a jego bezpośrednim przełożonym jest zazwyczaj osoba potrzebująca pomocy bądź członek jej rodziny. Wyjątek stanowi sytuacja, gdy to organizacja sprawuje opiekę nad chorym (n Ośrodek Pomocy Społecznej). Wolontariusze najczęściej dotrzymują towarzystwa, pomagają w sprzątaniu, robieniu zakupów, załatwiają sprawy urzędowe. Zadanie wykonuje jeden wolontariusz i sam jest odpowiedzialny za jego wykonanie.
  • wolontariat grupowy – oznacza wolontaryjną pracę grupy osób na rzecz organizacji, instytucji, osób indywidualnych. Grupę stanowią co najmniej 2 osoby, działające w tym samym celu w określonym czasie. Jedno zadanie wykonuje grupa wolontariuszy, odpowiedzialność ponoszą wszyscy wolontariusze biorący udział w akcji, zadaniu.

 PODSTAWY PRAWNE

Podstawowym dokumentem regulującym aspekty prawne wolontariatu w Polsce jest Ustawa z dnia 24 kwietnia 2003 r. o działalności pożytku publicznego i o wolontariacie

Dokument w sposób kompleksowy ujmuje w ramy prawne działalność organizacji pozarządowych, instytucji publicznych i wolontariuszy w Polsce. Rozdział III Ustawy o działalności pożytku publicznego i o wolontariacie w całości poświęcony jest wolontariatowi. Określone są w nim następujące zagadnienia:

  • kto to jest wolontariusz
  • gdzie i na jakich zasadach mogą pracować wolontariusze
  • w jakim zakresie należy ich ubezpieczać
  • jakie koszty pracy wolontariuszy można im zwracać
  • jak przygotować ich do pracy.

Komentarz do ustawy jest dostępny w Bibliotece Wolontariatu

 



WSPÓŁPRACUJEMY

WSPIERAJĄ NAS

Powered by WordPress | Designed by: Best SUV | Thanks to Toyota SUV, Ford SUV and Best Truck